Voordelen en nadelen van het kweken van vis die je moet weten voordat je begint

Aquacultuur, of viskweek, is een snelgroeiende bedrijfstak die een belangrijk onderdeel is geworden van de wereldwijde visproductie. Met de steeds groeiende wereldbevolking neemt ook de behoefte aan de consumptie van vis, schaal- en schelpdieren toe, vooral in gebieden waar de wilde visbestanden schaars worden. In dit artikel worden de voor- en nadelen van aquacultuur besproken, zodat je de fijne kneepjes van deze bedrijfstak kunt leren kennen voordat je een beslissing neemt.

De wereldwijde vraag voedt de visteelt

Waarom is het kweken van vis tegenwoordig zo'n hot issue? Simpel gezegd komt dat door de toegenomen vraag naar vis, schaal- en schelpdieren in de wereld, in combinatie met de druk op de wilde visbestanden. De FAO heeft gerapporteerd dat de consumptie van vis, schaal- en schelpdieren wereldwijd dramatisch is toegenomen en dat de helft van alle vis, schaal- en schelpdieren in de wereld momenteel wordt geproduceerd in viskwekerijen. Deze overgang getuigt van het belang van aquacultuur voor het in stand houden van de steeds groeiende wereldbevolking.

Nu de wereldbevolking groeit, neemt de vraag naar proteïnerijk voedsel zoals vis toe, vooral in snelgroeiende gebieden. De FAO schat dat de wereldwijde consumptie van vis, schaal- en schelpdieren tegen 2030 met 20 procent zal toenemen. Maar deze stijgende vraag botst op een groot obstakel, namelijk de uitputting van de wilde visbestanden. Op dit moment wordt naar schatting 33 procent van de visbestanden in de wereld overbevist, waardoor de wilde visserij niet meer aan de vraag kan voldoen.

Dit is het punt waar aquacultuurproductie om de hoek komt kijken. De toegenomen verspreiding van viskweek biedt een stabiel alternatief voor wilde vis, waardoor de druk op de wilde vispopulatie afneemt terwijl het voldoet aan de vraag naar vis, schaal- en schelpdieren in de wereld. Aangezien de helft van de wereldwijde visvoorraad wordt geproduceerd door de aquacultuurindustrie, is het duidelijk dat viskwekerij niet langer een optie is, maar eerder een onderdeel van de oplossing voor de wereldwijde vraag naar vis, schaal- en schelpdieren.

Toch komen de voor- en nadelen van aquacultuur in beeld als het gaat om de vraag hoe we kunnen voldoen aan de vraag naar meer productie en de noodzaak om het milieu te ondersteunen.

De belofte: de belangrijkste voordelen van aquacultuur

De snelgroeiende aquacultuur, gesteund door de National Oceanic en een aantal sterke voordelen, voldoet aan de dringende behoeften van de wereld. Deze voordelen vormen, wanneer er verantwoordelijk mee wordt omgegaan, een sterk argument voor de verdere ontwikkeling van de sector.

• Het verlichten van de druk op wilde visbestanden: Dit is het grootste en meest genoemde voordeel. In de afgelopen jaren heeft aquacultuur het directe voordeel gehad dat de visserijdruk op overbeviste wilde populaties is afgenomen door een betrouwbare alternatieve bron van vis en zeevruchten aan te bieden, waardoor deze populaties de kans kregen zich te herstellen en het verlies van mariene biodiversiteit werd voorkomen.
• Verbetering van de wereldwijde voedselzekerheid: Aquacultuur is een bron van hoogwaardige proteïne die voorspelbaar en consistent is in de aanvoer en niet onderhevig is aan seizoens- en omgevingsvariabiliteit, een last die de wilde visserij wel draagt. Deze betrouwbaarheid is cruciaal voor het stabiliseren van voedselmarkten, het stimuleren van economische groei en het bieden van toegang tot voedzaam voedsel aan een groeiende wereldbevolking, vooral in ontwikkelingslanden waar vis een primaire bron van eiwitten is.
• Economische kansen genereren: De sector is een enorme bron van werkgelegenheid en economische ontwikkeling. De sector genereert niet alleen werkgelegenheid op de kwekerijen, maar ook in de hele waardeketen, bijvoorbeeld bij de productie van voer, de fabricage van apparatuur, verwerking, verpakking en logistiek. Aquacultuur biedt veel plattelands- en kustgemeenschappen een belangrijke toegang tot economische diversificatie en bestaansmiddelen.
• Superieur efficiënt gebruik van hulpbronnen: Verschillende soorten aquacultuur zijn zeer efficiënt in vergelijking met het kweken van landdieren. Dit wordt meestal uitgedrukt in termen van de Feed Conversion Ratio (FCR), wat de hoeveelheid voer is die nodig is om één kilogram biomassa van het dier te genereren. Hoewel rundvlees een FCR van ongeveer 6:1 heeft en varkensvlees ongeveer 3:1, kan gekweekte vis zoals zalm of tilapia een FCR van slechts 1,2:1 hebben. Deze efficiëntie houdt in dat er een lagere hoeveelheid voer nodig is om een eenheid eiwit te produceren, waardoor de totale impact op het milieu afneemt, in de zin van minder land- en grondstoffenverbruik.

De problemen: Milieu- en ethische overwegingen

Ondanks dit potentieel heeft de sterke en in sommige gevallen ongereguleerde uitbreiding van de aquacultuur geleid tot ernstige en terechte kritiek. Dit zijn enkele van de problemen die moeten worden opgelost om de sector op de lange termijn duurzaam te maken.

• Milieu Vervuiling: Intensieve viskweek kan veel afval produceren, zoals visvoer dat niet werd opgegeten en uitwerpselen van de vis. Deze afvalstoffen zijn ook rijk aan stikstof en fosfor en wanneer ze in de aangrenzende wateren terechtkomen, kunnen ze eutrofiëring veroorzaken, een overvloed aan voedingsstoffen die tot algenbloei leidt. Deze bloemen onttrekken zuurstof aan het water en vormen hypoxische of dode zones waarin andere zeedieren niet kunnen overleven.
• Overdracht van ziekten en parasieten: De overbevolking van de netten kan een optimale omgeving vormen voor de snelle verspreiding van ziekten en parasieten, zoals het geval is bij zeeluis in zalmkwekerijen. Er is gemeld dat het gevaar bestaat dat deze ziekteverwekkers door de gekweekte populaties worden overgedragen op wilde vissen die stroomafwaarts voorbij de kwekerijen zwemmen, wat een bedreiging vormt voor de toch al onder druk staande wilde bestanden.
• Gebruik van antibiotica en chemicaliën: Om uitbraken van ziekten te beheersen, waren sommige aquacultuursystemen in het verleden afhankelijk van antibiotica en chemicaliën. Het veelvuldige misbruik van deze medicijnen is een wereldwijd probleem voor de volksgezondheid: antimicrobiële resistentie (AMR). Andere chemicaliën kunnen in het milieu terechtkomen met onbedoelde effecten, zoals pesticiden die worden gebruikt om parasieten te behandelen.
• Niet-duurzame voederbronnen: Een belangrijk ethisch en ecologisch dilemma ligt in het voer voor vleesetende gekweekte soorten zoals zalm en garnalen. Hun dieet vereist vaak aanzienlijke hoeveelheden vismeel en visolie afkomstig van in het wild gevangen "foerageervissen" zoals ansjovis, sardines en haring. Deze praktijk, vaak gemeten met een "Fish-In, Fish-Out" (FIFO) ratio, creëert een paradox waarbij wilde vis wordt gevangen om gekweekte vis te voeden, waardoor het probleem van overbevissing wordt verplaatst in plaats van opgelost.
• Vernietiging van habitats: In sommige regio's is de uitbreiding van aquacultuur ten koste gegaan van gevoelige ecosystemen. Het meest prominente voorbeeld is het kappen van vitale mangrovebossen langs de kust, die dienen als kraamkamers voor wilde vissen en kustlijnen beschermen tegen erosie, om plaats te maken voor garnalenvijvers.
• Dierenwelzijn: Er is vaak bezorgdheid over het welzijn van de vissen zelf. Kwesties zijn onder andere hoge bezettingsdichtheden die het natuurlijke gedrag beperken, stress veroorzaakt door behandeling en transport en slachtmethoden die mogelijk niet humaan zijn.

Omschakelen naar duurzaamheid: De toekomst van de visteelt

De viskweekindustrie verschuift naar een duurzamere methode omdat de milieu-impact van de industrie steeds meer erkend wordt. Onderzoek en ontwikkeling van mariene aquacultuuractiviteiten zijn gericht op het verminderen van vervuiling, het verbeteren van de waterkwaliteit en het vinden van alternatieve voedselbronnen om milieuduurzaamheid te bevorderen. Consumenten zijn zich meer bewust geworden van het effect van hun aankoopbeslissingen op het milieu en daarom winnen duurzame vis-, schaal- en schelpdierproducten aan populariteit.

Er wordt nieuw beleid ingevoerd om de afhankelijkheid van vismeel te verminderen, waaronder het gebruik van eiwitten op plantaardige basis en algen als visvoer. Daarnaast begint ook de omschakeling van garnalenproductie naar duurzame productie wortel te schieten, vooral in gebieden in de wereld waar dit kan gebeuren zonder veel bedreigingen voor de lokale ecosystemen, zoals de mangrovebossen.

Met de vooruitgang in de technologie zullen er waarschijnlijk meer systemen op het land komen die enkele van de milieurisico's van het kweken in open zee verminderen en die het gemakkelijker maken om de afvalverwerking te controleren en ziekten te voorkomen.

Belangrijke systemen voor duurzame aquacultuur

Een van de belangrijkste aspecten die de milieu-impact en duurzaamheid van een aquacultuurbedrijf bepalen, is het type kweeksysteem dat wordt gebruikt. De sector verschuift naar een meer op maat gemaakte oplossing en minder naar een uniforme oplossing die voor iedereen geschikt is.

Systemen op land

Sommige producenten nemen hun toevlucht tot systemen op het land om de kweekactiviteiten uit het mariene milieu te halen. Deze bieden een ongeëvenaarde controle ten koste van hun nadelen.

• Recirculerende aquacultuursystemen (RAS): RAS is een gesloten kringloopsysteem dat herhaaldelijk wordt behandeld en gebruikt en zich binnen bevindt. De belangrijkste voordelen zijn de bijna volledige controle over de waterkwaliteit, de mogelijkheid om bijna al het vaste afval op te vangen voor verwijdering of hergebruik, en een hoge bioveiligheid die het risico op ziekten vermindert en het risico op ontsnapping van de vissen uitsluit. RAS-installaties zijn echter zeer kapitaal- en bedrijfsintensief, wat in grote mate wordt veroorzaakt door de energie die wordt verbruikt voor het pompen en behandelen van het water.
• Aquaponics: Het is een symbiotisch systeem dat aquacultuur en hydrocultuur (plantenteelt zonder aarde) combineert. Visafval fungeert als natuurlijke meststof voor de planten en de planten dienen als filter voor de vissen. Het is een zeer efficiënt systeem (en vaak een nullozingssysteem), maar het kan moeilijk commercieel op te schalen zijn omdat het complex is en een balans vereist tussen de behoeften van vissen en planten.

Open-watersystemen

Hoewel het kweken op het land is toegenomen, wordt het grootste deel van de zeevis gekweekt in open water. Deze activiteiten bestaan uit twee hoofdelementen, namelijk het insluitsysteem (de netten of kooien) en de toegangsinfrastructuur (de loopbruggen en drijvende platforms, die de dagelijkse activiteiten vergemakkelijken). Deze infrastructuur heeft in de loop der jaren een grote operationele en ecologische uitdaging gevormd.

Meestal werden de drijvende platforms gemaakt van materialen zoals behandeld hout en staal. Hoewel ze op de korte termijn werken, hebben dergelijke materialen problemen op de lange termijn in zware omstandigheden op zee. Hout is gevoelig voor rot en aantasting en heeft meestal chemische conserveringsmiddelen nodig die in het ecosysteem kunnen lekken. De gegalvaniseerde stalen onderdelen gaan na verloop van tijd roesten en vereisen voortdurend reparaties en vervangingen.

Om deze problemen het hoofd te bieden, is er een duidelijke trend in de industrie om bij de aanleg van infrastructuur gebruik te maken van hoogwaardige polymeren, namelijk hogedichtheidpolyethyleen (HDPE). HDPE heeft als materiaal een pakket objectieve voordelen die de tekortkomingen van conventionele materialen direct compenseren. Het is ook chemisch ongevoelig, wat betekent dat het niet corrosief is en geen verontreinigende stoffen in het water loog. Het is uitzonderlijk slagvast en bestand tegen UV-degradatie en is modulair genoeg om flexibele, gemakkelijk herconfigureerbare platforms te bouwen. Door deze duurzaamheid en compatibiliteit met het milieu zijn modulaire HDPE-systemen de nieuwe standaard geworden voor moderne, duurzame open-waterinfrastructuur.

Voor aquacultuurexploitanten die deze systemen evalueren, wordt het belangrijkste verschil de technische expertise, kwaliteitscontrole en bewezen staat van dienst van de fabrikant. Het kiezen van een leverancier is een langetermijninvestering in operationele veiligheid en efficiëntie.

Voor exploitanten die een nieuw project plannen of een bestaande boerderij upgraden, is investeren in de juiste basisinfrastructuur de eerste stap naar winstgevendheid en duurzaamheid op de lange termijn. Om uw specifieke eisen met Hiseadock te bespreken en te verkennen modulaire dockoplossingen op maat.

Innovaties in de aquacultuur

De nieuwe revolutie in de aquacultuur verandert de sector snel door innovaties die veel verder gaan dan wat als traditionele infrastructuur wordt beschouwd. Hoewel geautomatiseerde voersystemen en dronebewaking al een stempel hebben gedrukt, is de echte innovatie hoe deze technologieën worden toegepast op kunstmatige intelligentie (AI) en het internet der dingen (IoT) om viskwekerijen slimmer en efficiënter te maken.

Precisievoedering is een van de spannendste ontwikkelingen. Viskwekerijen zijn in staat om de wateromstandigheden en het gedrag van de vissen in real-time te observeren met AI en IoT. Met deze informatie kan het voeren precies worden geregeld en kunnen verspilling en overvoeren van de vissen worden voorkomen. Dit helpt niet alleen bij het verbeteren van de voederefficiëntie, maar het vermindert ook de milieueffecten, zoals een overbelasting van het water met voedingsstoffen, wat kan leiden tot algenbloei en watervervuiling.

Naast voedersystemen zijn ook andere voederbronnen voor vleesetende soorten in opkomst als spelbreker in de duurzame aquacultuur. Insecteneiwit en algenolie vervangen het traditionele vismeel, dat afkomstig is van wilde vis en een hoge voedingswaarde heeft, maar waarvan het gebruik de wilde vispopulaties uitput. Insecteneiwit bevat bijvoorbeeld veel essentiële aminozuren en kan worden opgeschaald met een kleine ecologische voetafdruk. Op dezelfde manier is algenolie een milieuvriendelijk alternatief voor visolie, die vaak ten koste gaat van overbeviste soorten.

Selectief kweken is een andere innovatieve stap in de aquacultuur. Dankzij geavanceerde genomica kunnen viskwekerijen vissoorten kweken die beter bestand zijn tegen ziekten, sneller groeien en minder voer vergen. De technologie helpt kwekers om duurzamere vis-, schaal- en schelpdierproducten te produceren, omdat ze de gezondheid van de vissen verbeteren en het gebruik van antibiotica en andere chemicaliën terugdringen. Viskwekerijen kunnen in de toekomst genomische hulpmiddelen gebruiken om vissen te selecteren die specifiek zijn aangepast aan veranderende milieuomstandigheden, en dit zal de duurzaamheid van viskwekerijen op de lange termijn garanderen.

De toekomst ziet er rooskleurig uit, want deze innovaties maken het mogelijk dat duurzame aquacultuur niet alleen mogelijk is, maar ook volop in beweging is. De sector transformeert door de introductie van nieuwe technologieën en opties om te voldoen aan de toenemende vraag naar vis, schaal- en schelpdieren met minimale gevolgen voor het milieu.

Het oordeel: is het kweken van vis de moeite waard?

De voor- en nadelen van aquacultuur zijn niet eenduidig en of viskweek de moeite waard is, zal afhangen van de toekomstige ontwikkeling van de sector. Het feit dat het mogelijk is om enorme hoeveelheden duurzame vis-, schaal- en schelpdierproducten te produceren en tegelijkertijd de druk op de wilde visbestanden te verlichten, is zeker aantrekkelijk. Maar kwesties als watervervuiling, zeeluis en ethische behandeling van gekweekte vis zijn moeilijk te negeren.

De toekomst van de visteelt ligt in de manier waarop deze zich zal aanpassen en duurzame praktijken zal aannemen die deze zorgen wegnemen. Nu consumenten, industrieleiders en milieuactivisten vragen om een kleinere ecologische voetafdruk, minder waterverbruik en betere normen voor dierenwelzijn, is de toekomst van duurzame aquacultuur veelbelovend. Het kweken van vis kan een essentiële oplossing zijn voor het voeden van de wereld zonder de gezondheid van de planeet op te offeren, zolang de aquacultuur blijft innoveren en duurzaam omgaat met het milieu.